سؤال خیلی دقیقی است—و جواب کوتاهش این است:
بله، میتوانست تبعات قانونی داشته باشد، اما سگا آگاهانه روی «مرز قانون» حرکت کرد و از آن عبور نکرد.
حالا دقیق و حقوقی بازش کنیم.
قاعدهٔ کلی حقوق تبلیغات
در اغلب نظامهای حقوقی (آمریکا، ژاپن، اروپا):
استفاده از نام تجاری رقیب در تبلیغات
ذاتاً غیرقانونی نیست، به شرطی که:
- موجب گمراهی مصرفکننده نشود
- افترا یا ادعای کذب فنی نکند
- نقض مستقیم علامت تجاری (Trademark Infringement) محسوب نشود
این نوع تبلیغ را میگویند:
Comparative Advertising (تبلیغ مقایسهای)
چرا «SEGA does what Nintendon’t» قانونی بود؟
نکتهٔ ظریف دقیقاً همینجاست.
الف) نام «Nintendo» بهصورت مستقیم نیامده
- سگا نگفت: Nintendo does not
- گفت: Nintendon’t
یعنی:
- بازی زبانی
- شوخی
- پارودی (Parody)
پارودی در حقوق آمریکا حمایت قوی دارد (First Amendment)
ب) ادعای فنیِ قابل پیگرد مطرح نشد
اگر سگا میگفت:
- «نینتندو ضعیفتر است»
- «نینتندو گرافیک بدتری دارد»
آنوقت نینتندو میتوانست:
- درخواست اثبات فنی کند
- یا شکایت «تبلیغ گمراهکننده» بدهد
اما سگا:
- هیچ گزارهٔ قابل اندازهگیریای مطرح نکرد
- فقط گفت: ما کاری میکنیم که آنها نمیکنند
این یک
ادعای مبهم ارزشی (Puffery) است
و Puffery اصولاً قابل شکایت نیست.
چرا نینتندو شکایت نکرد؟
ترکیبی از سه عامل:
احتمال شکست حقوقی
نینتندو میدانست:
- احتمال باخت وجود دارد
- و باخت یعنی تثبیت رسمی شعار سگا
خطر «اثر استرایسند»
شکایت میتوانست:
- شعار را معروفتر کند
- سگا را «شورشی مظلوم» نشان دهد
شخصیت برند نینتندو
نینتندو عمداً:
- وارد جنگ کلامی مستقیم نمیشد
- خود را «بزرگتر از این دعواها» نشان میداد

سکوت نینتندو خودش بخشی از استراتژی برند بود.
آیا امروز هم چنین چیزی ممکن است؟
بهمراتب سختتر.
امروز:
- تیمهای حقوقی تهاجمیترند
- شبکههای اجتماعی اثر را بزرگتر میکنند
- برندها «حساستر» شدهاند
مثال:
- اپل و سامسونگ → دعواهای حقوقی شدید
- مایکروسافت → بسیار محتاط در نام بردن مستقیم

شعار سگا محصول
دوران پیش از وکیلسالاری افراطی برندها بود.
جمعبندی خیلی فشرده
- بله، ریسک حقوقی داشت
- اما:
- هوشمندانه
- پارودیک
- غیرقابل اثبات قضایی
و به همین دلیل:
یکی از جسورانهترین و موفقترین شعارهای تاریخ تبلیغات شد.